Nameserver là gì? Cách thay đổi nameserver đơn giản và chi tiết

Nameserver là thành phần đóng vai trò định tuyến, giúp trình duyệt xác định đúng máy chủ lưu trữ khi người dùng truy cập vào một tên miền. Việc cấu hình nameserver chính xác không chỉ đảm bảo website hoạt động ổn định, mà còn giúp tối ưu hiệu suất truy cập và quản lý hệ thống linh hoạt hơn. Trong bài viết này, mình sẽ giới thiệu chi tiết về nameserver và hướng dẫn cách thay đổi nameserver đơn giản, dễ thực hiện ngay cả với người mới.

Những điểm chính

Khái niêm: Hiểu khái niệm nameserver là hệ thống trung gian chịu trách nhiệm phân giải và định tuyến tên miền.

Các đặc điểm nổi bật của nameserver: Nắm được những đặc tính quan trọng giúp nameserver lưu trữ bản ghi DNS, chuyển đổi tên miền sang IP và tối ưu tốc độ phản hồi.

Vai trò cốt lõi của nameserver: Biết vì sao nameserver là thành phần then chốt quyết định khả năng truy cập website và các dịch vụ gắn với tên miền.

Cách hoạt động của nameserver: Hiểu quy trình nameserver tham gia vào quá trình phân giải DNS khi người dùng truy cập website.

Các loại nameserver chính: Nắm được các loại nameserver trong hệ thống DNS và vai trò của từng loại.

Lý do cần thay đổi nameserver cho tên miền: Biết những tình huống phổ biến khiến bạn cần cập nhật nameserver để phù hợp với hạ tầng và dịch vụ đang sử dụng.

Những điều cần chuẩn bị trước khi thay đổi nameserver: Nắm rõ các thông tin cần thiết để việc thay đổi diễn ra an toàn, hạn chế gián đoạn.

4 bước thay đổi nameserver cho tên miền tại Vietnix: Biết quy trình thao tác cơ bản để cập nhật nameserver nhanh chóng và chính xác.

Phân biệt nameserver và bản ghi DNS (DNS record): Hiểu rõ sự khác nhau giữa nameserver và DNS record để tránh nhầm lẫn khi cấu hình.

Biết thêm Vietnix là nhà cung cấp dịch vụ đăng ký tên miền và lưu trữ website tối ưu cho doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp: Giải đáp các thắc mắc phổ biến về việc sử dụng, thay đổi nameserver và thời gian cập nhật hiệu lực.

Nameserver là gì?

Nameserver (hay còn gọi là DNS Server / Domain Name Server) là hệ thống trung gian chịu trách nhiệm phân giải và định tuyến tên miền, giúp chuyển đổi tên miền dạng chữ mà con người dễ nhớ thành địa chỉ IP mà máy tính có thể hiểu và xử lý. Khi bạn nhập một tên miền vào trình duyệt, nameserver sẽ tra cứu thông tin, xác định máy chủ đang lưu trữ website hoặc dịch vụ email tương ứng, sau đó điều hướng yêu cầu truy cập đến đúng địa chỉ.

Nhờ cơ chế trên, bạn chỉ cần ghi nhớ tên miền thay vì các chuỗi IP phức tạp, trong khi website vẫn được truy cập nhanh chóng và chính xác gần như tức thì. Cơ chế phân giải diễn ra hoàn toàn tự động, đảm bảo quá trình truy cập website diễn ra liền mạch, ổn định mà người dùng hầu như không cần thực hiện thêm bất kỳ thao tác kỹ thuật nào.

ĐĂNG KÝ NGAY TÊN MIỀN CHO DOANH NGHIỆP CỦA BẠN

Kiểm tra

1. Lưu trữ bản ghi DNS cho tên miền

Nameserver lưu trữ các bản ghi DNS quan trọng như A record, CNAME, MX cùng nhiều loại khác, giúp liên kết tên miền với địa chỉ IP cũng như các tài nguyên số khác. Việc lưu trữ thông tin này đóng vai trò trung tâm trong điều hướng lưu lượng Internet, hỗ trợ định tuyến truy vấn người dùng đến đúng máy chủ hoặc dịch vụ mong muốn. Nameserver luôn đảm bảo dữ liệu chính xác, nhất quán và cập nhật, từ đó góp phần duy trì hoạt động mạng ổn định.

2. Chuyển đổi tên miền sang địa chỉ IP

Chức năng cốt lõi của nameserver là chuyển tên miền thành địa chỉ IP để kết nối mạng. Khi người dùng nhập tên miền trên trình duyệt, máy sẽ gửi truy vấn tới hệ thống DNS để nhận lại địa chỉ IP tương ứng từ nameserver. Nhờ quá trình này, các tên miền thân thiện được biến đổi thành dãy số mà thiết bị mạng hiểu được, đảm bảo dữ liệu được định tuyến chính xác và truy cập website nhanh chóng, bất kể vị trí địa lý người dùng.

3. Tối ưu thời gian phản hồi DNS

Thời gian phản hồi của nameserver quyết định tốc độ phân giải tên miền và ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm người dùng khi truy cập website. Nhờ cơ chế bộ nhớ đệm, nameserver có thể lưu tạm những kết quả truy vấn trước đó để rút ngắn thời gian cho các lần truy vấn tiếp theo. Việc sử dụng hạ tầng DNS tối ưu, bố trí máy chủ phân tán toàn cầu và áp dụng cân bằng tải giúp tăng độ tin cậy, giảm độ trễ, duy trì tốc độ truy vấn ổn định và bảo vệ hệ thống trước nguy cơ tấn công như DDoS, đảm bảo dịch vụ luôn sẵn sàng và an toàn.

Vai trò cốt lõi của nameserver

Nameserver là thành phần quyết định việc tên miền có được định tuyến đúng đến máy chủ hay không, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng truy cập website và các dịch vụ liên quan. Các vai trò cốt lõi của nameserver như sau:

• Định danh máy chủ quản lý: Mỗi tên miền phải được chỉ định cho ít nhất hai nameserver (một chính, một phụ để dự phòng). Việc khai báo này cho cả thế giới Internet biết rằng mọi thông tin DNS của tên miền đó đang được quản lý bởi những máy chủ cụ thể này. Đây là lý do tại sao khi bạn đăng ký tên miền hoặc muốn trỏ tên miền về hosting mới, bạn cần cấu hình nameserver.
• Điểm khởi đầu cho quá trình tra cứu DNS: Khi bạn gõ một tên miền vào trình duyệt, yêu cầu đầu tiên của hệ thống là phải tìm ra nameserver nào đang chịu trách nhiệm quản lý tên miền đó. Từ đó, quá trình phân giải tên miền mới thực sự bắt đầu để tìm ra địa chỉ IP của website.
• Dịch tên miền sang địa chỉ IP: Đây là chức năng nền tảng của nameserver, giúp chuyển đổi các tên miền dễ nhớ thành địa chỉ IP mà máy tính có thể hiểu và kết nối. Nhờ đó, người dùng chỉ cần nhập tên miền thay vì phải nhớ dãy số IP phức tạp.
• Lưu trữ và tổ chức các bản ghi DNS: Nameserver lưu trữ các bản ghi DNS liên quan đến tên miền, giúp xác định địa chỉ IP của website, máy chủ email, các subdomain và thông tin xác thực khác. Việc quản lý chính xác các bản ghi này quyết định website có hoạt động ổn định hay không.
• Tăng tốc độ truy cập nhờ cơ chế cache: Nhiều nameserver (đặc biệt là recursive/caching nameserver) có khả năng lưu tạm (cache) kết quả phân giải DNS. Nhờ đó, các truy vấn lặp lại sẽ được trả lời nhanh hơn, giảm thời gian tải trang và tiết kiệm băng thông cho hệ thống.
• Đảm bảo tính sẵn sàng và dự phòng: Nameserver thường được cấu hình theo cặp (primary/secondary) để đảm bảo nếu một máy chủ gặp sự cố, máy chủ còn lại vẫn tiếp tục phục vụ truy vấn DNS, giúp website luôn hoạt động ổn định và liên tục.
• Quản lý email và các dịch vụ liên quan: Nameserver chịu trách nhiệm lưu trữ và phân phối các bản ghi MX, đảm bảo email gửi đến đúng máy chủ đích. Nếu cấu hình sai, email có thể bị thất lạc hoặc không gửi/nhận được.
• Hỗ trợ chuyển đổi hosting linh hoạt: Khi chuyển đổi nhà cung cấp hosting, bạn chỉ cần thay đổi nameserver mà không cần di chuyển tên miền, giúp quá trình chuyển đổi diễn ra nhanh chóng, không gián đoạn dịch vụ.
• Tăng cường bảo mật: Một số nameserver cung cấp các tính năng bảo mật như lọc truy vấn độc hại, chống phishing, malware hoặc botnet, góp phần bảo vệ website và người dùng khỏi các mối đe dọa trên Internet.

Cách hoạt động của nameserver

Quá trình từ khi bạn gõ tên miền đến khi website hiển thị diễn ra rất nhanh, nhưng bao gồm nhiều bước phức tạp phía sau. Dưới đây là mô tả đơn giản hóa:

1. Bạn gõ tên miền: Người dùng nhập vietnix.vn vào thanh địa chỉ trình duyệt và nhấn Enter.
2. Trình duyệt gửi yêu cầu: Trình duyệt của bạn gửi yêu cầu đến một máy chủ DNS trung gian (thường là của nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP), hoặc các DNS công cộng như Google DNS 8.8.8.8).
3. Máy chủ DNS trung gian tìm người quản lý: Máy chủ này sẽ truy vấn ngược lên các máy chủ DNS cấp cao hơn (như Root DNS servers, TLD DNS servers) để hỏi: “Ai đang quản lý tên miền vietnix.vn?”. Câu trả lời sẽ là địa chỉ của các nameserver chính thức của vietnix.vn (ví dụ: ns1.vietnix.vn, ns2.vietnix.vn).
4. Hỏi trực tiếp nameserver chính thức: Yêu cầu thông tin về vietnix.vn được chuyển đến một trong các nameserver của vietnix.vn.
5. Nameserver tra cứu: Nameserver này tìm trong các bản ghi DNS mà nó quản lý để lấy địa chỉ IP của máy chủ web đang lưu trữ website vietnix.vn.
6. Nameserver trả lời: Nameserver gửi lại địa chỉ IP này cho máy chủ DNS trung gian, rồi máy chủ này gửi về trình duyệt của bạn.
7. Trình duyệt kết nối: Trình duyệt sử dụng địa chỉ IP vừa nhận được để kết nối trực tiếp đến máy chủ web và tải nội dung website về hiển thị cho bạn.

Các loại nameserver chính

Trong hệ thống DNS, nameserver được phân thành nhiều loại khác nhau, mỗi loại đảm nhiệm một vai trò riêng trong quá trình phân giải tên miền:

• Recursive Nameserver (Máy chủ DNS đệ quy / Resolver): Đây là máy chủ mà thiết bị của người dùng sử dụng để khởi tạo truy vấn DNS. Recursive nameserver không lưu trữ bản ghi DNS gốc của tên miền mà sẽ lần lượt truy vấn các máy chủ DNS cấp cao hơn để tìm ra kết quả chính xác, sau đó trả về cho người dùng và lưu tạm vào bộ nhớ đệm nhằm tăng tốc cho các lần truy vấn sau.
• Root Nameserver: Root nameserver là tầng cao nhất trong hệ thống DNS toàn cầu. Khi nhận truy vấn từ recursive resolver, máy chủ này sẽ xác định phần mở rộng tên miền (TLD) và chuyển hướng truy vấn đến máy chủ TLD tương ứng.
• TLD Nameserver (Top-Level Domain Nameserver): Máy chủ TLD quản lý các tên miền theo từng phần mở rộng như .com, .net, .org, .vn. Khi nhận truy vấn, TLD nameserver sẽ cung cấp thông tin để recursive resolver tiếp tục truy vấn đến authoritative nameserver của tên miền cụ thể.
• Authoritative Nameserver (Máy chủ DNS có thẩm quyền): Đây là máy chủ chứa bản ghi DNS chính thức của tên miền, bao gồm các bản ghi như A, AAAA, MX, CNAME… Khi bạn thay đổi nameserver cho tên miền, thực chất là đang chỉ định bộ authoritative nameserver mới chịu trách nhiệm cung cấp dữ liệu DNS cho tên miền đó.

Lý do cần thay đổi nameserver cho tên miền

Trong quá trình vận hành website, có nhiều tình huống thực tế khiến bạn cần thay đổi nameserver để đảm bảo tên miền hoạt động đúng với hạ tầng và dịch vụ đang sử dụng bao gồm:

• Chuyển nhà cung cấp dịch vụ: Khi đổi hosting, VPS hoặc server, bạn cần thay đổi nameserver để tên miền trỏ về hệ thống mới.
• Sử dụng CDN: Một số dịch vụ CDN yêu cầu trỏ nameserver về hệ thống của họ để tối ưu phân phối nội dung và hiệu suất truy cập.
• Quản lý DNS trung gian: Dùng các dịch vụ như Cloudflare DNS, Amazon Route 53 để tăng tốc độ phân giải, nâng cao bảo mật và quản lý DNS linh hoạt hơn.
• Kết nối với nền tảng đặc thù: Một số website builder hoặc dịch vụ SaaS yêu cầu thay đổi nameserver để tên miền hoạt động đúng với hệ thống của họ.

Những điều cần chuẩn bị trước khi thay đổi nameserver

Để đảm bảo quá trình chuyển đổi nameserver diễn ra suôn sẻ và tránh gián đoạn các dịch vụ thiết yếu (website, email), bạn cần thực hiện các bước chuẩn bị sau:

• Sao lưu bản ghi DNS hiện tại: Trước khi thay đổi, bạn hãy sao lưu toàn bộ các bản ghi DNS cũ (A, MX, CNAME, TXT,…). Khi chuyển sang nameserver mới, các bản ghi cũ sẽ mất hiệu lực. Việc sao lưu giúp bạn cấu hình lại dịch vụ nhanh chóng trên hệ thống DNS mới mà không bị gián đoạn.
• Chuẩn bị nameserver mới chính xác: Ghi lại chính xác cặp nameserver mới (ví dụ: ns1.nhacungcapmoi.com, ns2.nhacungcapmoi.com) do nhà cung cấp Hosting hoặc dịch vụ DNS của bạn cung cấp.
• Kiểm tra tình trạng tên miền: Đảm bảo tên miền của bạn đang ở trạng thái hoạt động (Active) và không bị khóa hoặc hết hạn.
• Nắm rõ thời gian đồng bộ: Lưu ý rằng quá trình cập nhật nameserver trên toàn cầu (propagation) có thể mất tối đa 24 giờ. Trong thời gian này, truy cập của người dùng có thể chưa ổn định do các máy chủ mạng cần đồng bộ thông tin mới.

Bước 1: Đăng nhập vào tài khoản Vietnix

Đầu tiên, bạn cần truy cập vào trang quản lý dịch vụ của Vietnix tại địa chỉ: https://portal.vietnix.vn/index.php?rp=/login và đăng nhập bằng tài khoản của bạn. Sau khi đăng nhập thành công, tại giao diện chính, bạn chọn menu Dịch vụ và chọn Quản lý tên miền để xem danh sách các tên miền hiện có.

Bước 2: Truy cập phần quản lý nameserver

Trong danh sách tên miền, bạn tìm tên miền muốn thay đổi và nhấn vào nút Quản lý. Giao diện chi tiết của tên miền sẽ hiện ra, bạn hãy chọn tab Nameserver.

Bước 3: Cập nhật thông tin nameserver mới

Tại đây, bạn sẽ có hai lựa chọn chính để cấu hình Nameserver:

1. Sử dụng nameserver mặc định của Vietnix: Nếu bạn muốn trỏ tên miền về Vietnix, hãy chọn mục này. Hệ thống sẽ tự động điền cặp NS là ns1.vietnix.net và ns2.vietnix.net

2. Sử dụng nameserver tùy chọn: Nếu bạn dùng hosting hoặc DNS của bên thứ ba (ví dụ: Cloudflare, nhà cung cấp khác), hãy chọn mục này. Sau đó, bạn nhập các địa chỉ nameserver do nhà cung cấp đó cung cấp vào các ô tương ứng.

Sau khi đã điền đầy đủ thông tin, bạn nhấn nút Thay đổi Nameservers để hệ thống lưu lại cấu hình mới.

Bước 4: Kiểm tra sau khi thay đổi

Sau khi bạn lưu cấu hình, nameserver mới sẽ cần một khoảng thời gian để được cập nhật trên toàn bộ hệ thống Internet, quá trình này có thể mất tối đa 24 giờ. Khoảng thời gian này là để các máy chủ DNS của nhà cung cấp mạng (ISP) như Viettel, FPT, VNPT đồng bộ và cập nhật thông tin mới.

Bạn có thể sử dụng các công cụ tra cứu tên miền của Vietnix để kiểm tra quá trình cập nhật nameserver của mình trên toàn cầu. Ngoài ra, bạn cũng có thể dùng truy vấn WHOIS để kiểm tra xem thông tin nameserver tại nhà đăng ký tên miền đã được cập nhật thành công hay chưa.

Phân biệt nameserver và bản ghi DNS (DNS record)

Nhiều người dùng thường nhầm lẫn giữa nameserver và bản ghi DNS. Đây là hai khái niệm liên quan mật thiết nhưng có chức năng khác nhau. Cụ thể:

Vietnix – Nhà cung cấp dịch vụ đăng ký tên miền và lưu trữ website tối ưu cho doanh nghiệp

Vietnix là nhà cung cấp giải pháp đăng ký, quản lý tên miền và lưu trữ website đồng bộ, giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống trực tuyến ổn định ngay từ nền tảng. Với quy trình quản trị tập trung, DNS rõ ràng cùng cơ chế nhắc nhở gia hạn tên miền chủ động qua email, hạn chế các rủi ro làm gián đoạn quá trình kinh doanh của doanh nghiệp. Kết hợp hạ tầng hosting và dịch vụ máy chủ ảo được tối ưu hiệu năng, Vietnix mang đến môi trường vận hành an toàn, linh hoạt và phù hợp cho website doanh nghiệp ở mọi quy mô. Liên hệ ngay!

Thông tin liên hệ:

• Website: https://vietnix.vn/
• Hotline: 1800 1093
• Email: sales@vietnix.com.vn
• Địa chỉ: 265 Hồng Lạc, Phường Bảy Hiền, Thành Phố Hồ Chí Minh

Nameserver là một thành phần thiết yếu, giúp kết nối người dùng đến đúng địa chỉ IP của website. Hiểu và cấu hình đúng nameserver rất quan trọng để website hoạt động ổn định. Việc lựa chọn nhà cung cấp có hệ thống nameserver mạnh mẽ, ổn định và bảo mật góp phần đảm bảo sự thành công trong quá trình kinh doanh trực tuyến. Cảm ơn bạn đã theo dõi bài viết!